Disposición dialógica y acceso a la verdad en Agustín de Hipona

Autores/as

  • Bruno N. D’Andrea, OAR Autor/a

DOI:

https://doi.org/10.63628/cdra.v234i3.262

Palabras clave:

diálogo, método, género literario, disposición, búsqueda, verdad

Resumen

El presente artículo pretende poner de manifiesto no sólo el uso del género literario del diálogo por parte de Agustín de Hipona, sino también su disposición dialógica, actitud clave y expresión de su forma de hacer filosofía y teología. Para ello, luego de una breve introducción, vamos a presentar algunos elementos de su formación que le permitieron escribir bajo la forma del diálogo. En un segundo momento vamos a demostrar cómo el diálogo se vincula a la manera en que Agustín concebía el acceso a la verdad, haciendo hincapié en algunas de las variadas modalidades en las que logró plasmar su vocación dialógica. Nos referimos al diálogo como forma comunitaria de acceso a la verdad, como soliloquium, como confessio y como diálogo con la creación.

Referencias

AGUSTÍN, Confessionum libri tredecim.

— Contra epistulam Manichaei .

— Contra. Faustum Manicheum.

— De doctrina christiana libri .

— De moribus ecclesiae catholicae.

— De ordine libri duo.

— De uera religione.

— De utilitate credendi.

— In Iohannis euangelium tractatus .

— Sermones 7, 141, 241, 261, 380.

— Soliloquiorum libri duo .

— Retractationum libri duo.

ARENSON, K. E., «Defensa y vindicación agustiniana del cuerpo», en Augustinus 60 (2015) 5-14. DOI: https://doi.org/10.5840/augustinus201560236/2391

AVILÉS, M., «Prontuario agustiniano de ideas retóricas», en Augustinus 22 (1977) 101-149. DOI: https://doi.org/10.5840/augustinus19772285/865

BAKER, J., «Amore amoris tui facio istuc: L’emploi par Augustin du témoinage dans les Confessions», en Mayéutica 45 (2019) 63-78. DOI: https://doi.org/10.5840/mayeutica201945992

CATAPANO, C., «Introduzione generale», en Agostino. Tutti i Dialoghi, G. Catapano (ed.), Bompiani, Milano 2006.

— Agostino, Carocci editore, Roma 2010.

— «Me interrogans mihique respondens. Soliloquio e dialogo nel giovane Agostino», en ALICI, L.; PICCOLOMINI, R., PIERETTI, A. (eds.), La filosofía come dialogo. A confronto con Agostino, Città Nuova, Roma 2005, pp. 37-57.

CHADWICK, H., Agustín, Ediciones Cristiandad, Madrid 2001.

CIPRIANI, N., Los Dialogi en San Agustín. Guía para su lectura, Editorial Agustiniana, Madrid 2017.

DAL COVOLO, E., y VIMERCATI, E., Filosofia e teologia tra il IV e il V secolo. Contesto, figure e momenti di una sintesi epocale, Lateran University Press, Roma 2016.

D’ANDREA, B., «In tuam inuocationem rumpebam nodos linguae meae (conf. 1,14): un poco más que aprender a hablar», en Augustinus 65 (2020) 305-321. DOI: https://doi.org/10.5840/augustinus202065258/2591

DJUTH, M., «El cuidado del cuerpo en las obras primeras de Agustín: 386-395», en Augustinus 61 (2016) 245-261. DOI: https://doi.org/10.5840/augustinus201661242/2434

DOLBY MÚGICA, M. C, «La influencia del diálogo Hortensio de Cicerón en san Agustín», en Anuario Filosófico 34 (2001) 555-564. DOI: https://doi.org/10.15581/009.34.29504

FERGUSON, E., Backgrounds of Early Christianity, Eerdmans, Michigan 2003.

FUHRER, T., «Augustin: un homme du dialogue», en FUX, P-Y; ROESSLI, J-M., y WERMELINGER, O. (eds.), Augustinus Afer. Saint Augustin: africanitè et universalitè. Actes du colloque international Alger-Annaba, 1-7 avril 2001, Editions Universitares, Fribourg 2003, pp. 183-198.

— «Conversationalist and Consultant: Augustine in Dialogue», en VESSEY, M. (ed.), A Companion to Augustine, Wiley-Blackwell, Malden-Oxford 2012, pp. 270-283. DOI: https://doi.org/10.1002/9781118255483.ch21

GEMEINHARDT, P.; HOOF, L. van, y NUFFELEN, P. van (eds.), Education and Religion in Late Antique Christianity: Reflections, social contexts and genres, Routledge, New York 2016. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315578811

GILIAN, C., «Can we talk? Augustine and the possibility of dialogue», en GOLDHILL, S. (ed.), The End of Dialogue in Antiquity, Cambridge University Press, Cambrige 2008, pp. 117-134. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511575464.007

GROSSI, V., «San Agustín y el Ecumenismo», en Augustinus 62 (2017) 395-416. DOI: https://doi.org/10.5840/augustinus201762246/24725

HACKFORTH, R., «Dialogo greco», en LEMPRIÈRE HAMMOND, N. G.; HAYES SCULLARD, H., y CARPITELLA, M. (eds.), Dizionario di Antichità Classiche, San Paolo, Milano 1995, pp. 651-652.

HARRISON, C., «Las primeras obras (386-396)», en Bavel, T. J. van (ed.), San Agustín, Fonds Mercator-FAE, Madrid 2007, pp. 165-179.

— «La escucha transformadora: la construcción del oyente en el cristianismo primitivo», en Augustinus 56 (2011) 123-130. DOI: https://doi.org/10.5840/augustinus201156220/22115

HENRY, R. M., «Dialogo latino», en LEMPRIÈRE HAMMOND, N. G.; HAYES SCULLARD, H., y CARPITELLA, M. (eds.), Dizionario di Antichità Classiche, San Paolo, Milano 1995, pp. 652-653.

KENYON, E., Augustine and the Dialogue, Cambridge University Press, Cambridge 2018. DOI: https://doi.org/10.1017/9781108525558

LANCEL, S., Saint Augustin, 1999.

LAUSBERG, H., Manual de retórica literaria. Fundamentos de una ciencia de la literatura, traducido por J. Pérez Riesco, vols. 1-2, Editorial Gredos, Madrid 1983.

LEE TOO, Y., «Education, Grammar and Rhetoric», en Augustine in Context, Toom, T. (ed.), Cambridge University Press, Cambridge 2017, 79-85. DOI: https://doi.org/10.1017/9781316488409.011

MARA, M. G., «Augustin: un homme de la relation humaine et du dialogue dans les Confessions», en FUX, P-Y. ; ROESSLI, J.-M., y WERMELINGER, O. (eds.), «Augustinus Afer». Saint Augustin: africanitè et universalitè. Actes du colloque international Alger-Annaba, 1-7 avril 2001, Éditions Universitaires Fribourg, Fribourg 2003, pp. 189-198.

MARROU, H-I., Saint Augustin et la fin de la culture Antique, Editions de Boccard, Paris 1938.

MORTARA GARAVELLI, B., Manuale di Retorica, Bompiani, Milano 1997.

OROZ RETA, J., La retórica en los sermones de San Agustín, Madrid 1963.

PAPA FRANCISCO, Fratelli tutti.

PAPA FRANCISCO, Laudato si.

PIERRON, J.-P., «La question du témoignage dans les Confessions de saint Augustin», en Revue des Études Augustiniennes 41 (1995) 253-266. DOI: https://doi.org/10.1484/J.REA.5.104731

PIZZOLATO, L. F., Capitoli di retorica agostiniana, Istituto Patristico «Augustinianum», Roma 1994 (=Sussidi patristici 7).

RATZINGER, J., «Originalidad y tradición en el concepto de confessio de san Agustín», en Joseph Ratzinger. Obras completas, vol. 1, CERVERA, P., y GRANADOS, C. (eds.), Madrid 2014, pp. 394-415 = REAug (1957) 375-392.

RIGBY, P., The Theology of Augustine’s Confessions, Cambridge 2015. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781316151266

SÁNCHEZ BARBOSA, D. M., y UNGER PARRA, B., «Diálogo y pedagogía en el De ordine de San Agustín», en Universitas Philosophica 34 (2017) 77-90. DOI: https://doi.org/10.11144/Javeriana.uph34-69.dpdo

STOCK, B., Augustine’s Inner Dialogue. The Philosofical Soliloquy in Antiquity, Cambridge University Press, Cambridge 2010. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511760877

RIST, J. M., «La filosofia come dialogo: il modello platonico», en ALICI, L.; PICCOLOMINI, R., y PIERETTI, A. (eds.), La filosofia come dialogo. A confronto con Agostino, Città Nuova, Roma 2005, pp. 169-185.

VANNIER, M.-A., “La dialéctica de la imagen de Dios”, en J. GARCÍA ÁLVAREZ (ed.), San Agustín. Aproximaciones a su pensamiento teológico y espiritual, vol. 2, Ed. Agustiniana, Madrid 2017, 47-48.

VOESSING, K., «Saint Augustin et l’école antique: traditions et ruptures», en FUX, P-Y; ROESSLI, J-M., y WERMELINGER, O. (eds.), Augustinus Afer. Saint Augustin: africanitè et universalitè. Actes du colloque international Alger-Annaba, 1-7 avril 2001, Éditions Universitaires Fribourg, Fribourg 2003, pp. 153-166.

WEIS, J-P., «La méthode polémique d’Augustin dans le Contra Faustum», en ZERNER, M. (ed.), Inventer l’Hérésie? Discours polémiques et pouvoir Avant l’Inquisition, Centre d’Ètudes Médiévales de Nice, Nice 1998, pp. 15-38. DOI: https://doi.org/10.1484/M.CEM-EB.4.00063

Descargas

Publicado

2021-09-15

Cómo citar

Disposición dialógica y acceso a la verdad en Agustín de Hipona. (2021). La Ciudad De Dios-Revista Agustiniana, 234(3), 817-846. https://doi.org/10.63628/cdra.v234i3.262